Định giá sau vòng đầu tư (Post money valuation) cho biết công ty được định giá bao nhiêu sau khi một khoản đầu tư mới được rót vào. Để đánh giá một đề nghị đầu tư, hãy tách con số này khỏi định giá trước vòng đầu tư (pre-money valuation), tính tỷ lệ cổ phần được bán ra, và xem cách quỹ cổ phiếu thưởng (option pool) làm thay đổi bảng cổ phần (cap table).
Định giá sau vòng đầu tư cho bạn biết điều gì?
Định giá sau vòng đầu tư là giá trị của công ty sau khi nhận khoản đầu tư mới. Định giá trước vòng đầu tư mô tả công ty trước khi khoản tiền đầu tư về. Hai con số này có liên quan với nhau, nhưng không thể dùng thay thế cho nhau, và một đề nghị đầu tư rất khó đánh giá nếu không nêu rõ con số nào đang được đưa ra.
Mối quan hệ cơ bản là:
- Định giá sau vòng đầu tư = định giá trước vòng đầu tư + khoản đầu tư
- Tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư = khoản đầu tư / định giá sau vòng đầu tư
Các phép tính này kết nối giá trị công bố của công ty với số vốn huy động được và tỷ lệ cổ phần được phát hành. Đối với nhà sáng lập, điều thiết thực nhất là xác định cơ sở định giá trước khi so sánh các đề nghị hoặc ước tính mức pha loãng. Một con số định giá được nêu riêng lẻ không cho biết nhà đầu tư nhận được bao nhiêu phần trăm công ty.
Ví dụ, khoản đầu tư 2 triệu USD với định giá sau vòng đầu tư 10 triệu USD tương ứng với 20% cổ phần. Nếu điều khoản thay vào đó ghi định giá trước vòng đầu tư là 10 triệu USD cho cùng khoản đầu tư đó, thì định giá sau vòng đầu tư là 12 triệu USD và tỷ lệ cổ phần của nhà đầu tư là 16,7%. Số tiền đầu tư không đổi, nhưng cơ sở định giá làm thay đổi cách tính tỷ lệ sở hữu.
Cách tính định giá sau vòng đầu tư và tỷ lệ sở hữu
Trước tiên, hãy kiểm tra xem định giá được đưa ra là trước hay sau vòng đầu tư. Nếu đó là định giá trước vòng đầu tư, hãy cộng khoản đầu tư để tìm giá trị sau vòng đầu tư. Nếu con số đã là định giá sau vòng đầu tư, hãy chia khoản đầu tư cho con số đó để tính tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư.
Sử dụng các số liệu ở trên:
| Cách diễn đạt trong đề nghị | Định giá trước vòng đầu tư | Khoản đầu tư | Định giá sau vòng đầu tư | Tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư |
|---|---|---|---|---|
| Khoản đầu tư 2 triệu USD với định giá sau vòng đầu tư 10 triệu USD | 8 triệu USD | 2 triệu USD | 10 triệu USD | 20% |
| Khoản đầu tư 2 triệu USD với định giá trước vòng đầu tư 10 triệu USD | 10 triệu USD | 2 triệu USD | 12 triệu USD | 16,7% |
Bảng trên cho thấy vì sao cụm từ "2 triệu USD với 10 triệu USD" cần được làm rõ. Nếu không có nhãn trước vòng đầu tư hay sau vòng đầu tư, bạn không thể biết phép tính nào được áp dụng. Hãy yêu cầu nêu rõ cơ sở định giá bằng văn bản, sau đó ghi lại khoản đầu tư, cả hai con số định giá và tỷ lệ sở hữu tương ứng vào phần so sánh các đề nghị.
Việc làm rõ phép tính cũng giúp các cuộc thảo luận của bạn nhất quán. Hãy dùng cùng một thuật ngữ khi xem xét đề nghị, cập nhật bảng cổ phần và giải thích vòng gọi vốn với các nhà đầu tư tiềm năng. Nếu con số được công bố thay đổi, hãy tính lại tỷ lệ sở hữu thay vì dựa vào mô tả tóm tắt trước đó.
Nhà sáng lập nên kiểm tra điều gì trong một đề nghị định giá?
Hãy xem định giá là một phần của các điều khoản tài chính, chứ không phải thước đo đầy đủ cho việc một thương vụ có phù hợp với công ty của bạn hay không. Trước khi đánh giá một đề nghị, hãy làm rõ các điểm sau:
- Đề nghị đưa ra định giá nào? Xác nhận con số đó là trước hay sau vòng đầu tư.
- Khoản đầu tư mua được bao nhiêu cổ phần? Tính tỷ lệ của nhà đầu tư dựa trên định giá sau vòng đầu tư.
- Quỹ cổ phiếu thưởng được xử lý thế nào? Tìm hiểu quy mô của quỹ và quỹ được thiết lập trước hay sau khoản đầu tư.
- Bảng cổ phần pha loãng đầy đủ (fully diluted cap table) cho thấy điều gì? Hãy mô phỏng khoản đầu tư và quỹ cổ phiếu thưởng cùng lúc để hiểu tỷ lệ sở hữu cuối cùng.
Việc rà soát này có thể cho thấy những tác động không rõ ràng từ con số công bố. Định giá có thể có vẻ không đổi trong khi cấu trúc quỹ cổ phiếu thưởng lại thay đổi cách phân bổ mức pha loãng. Để so sánh hai đề nghị, hãy đặt định giá trước vòng đầu tư, định giá sau vòng đầu tư, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư và cách xử lý quỹ cổ phiếu thưởng của chúng cạnh nhau. Điều này sẽ tạo nền tảng rõ ràng hơn để thảo luận về hiệu quả kinh tế thực sự của thương vụ.
Đừng cho rằng các nhà đầu tư dùng cùng một cách diễn đạt tắt hay định giá được đưa ra theo một quy ước nhất định nào đó. Hãy yêu cầu nêu rõ từng điều khoản. Nếu một con số chưa rõ ràng, hãy giải quyết điểm đó trước khi dùng nó để ước tính tỷ lệ sở hữu của nhà sáng lập hoặc so sánh các đề nghị.
Quỹ cổ phiếu thưởng ảnh hưởng thế nào đến mức pha loãng của nhà sáng lập?
Thời điểm thiết lập quỹ cổ phiếu thưởng rất quan trọng, vì quỹ được tạo ra trước vòng đầu tư nếu là quỹ trước vòng đầu tư (pre-money pool). Trong cấu trúc đó, quỹ làm pha loãng các cổ đông hiện hữu thay vì nhà đầu tư mới. Điều này có nghĩa là nhà sáng lập có thể chịu tác động về tỷ lệ sở hữu ngay cả khi định giá sau vòng đầu tư được công bố không thay đổi.
Ví dụ, trong một thương vụ có định giá sau vòng đầu tư 10 triệu USD với quỹ cổ phiếu thưởng 15% trước vòng đầu tư, nhà đầu tư vẫn nhận được 20%. Quỹ được trích từ tỷ lệ sở hữu của các cổ đông hiện hữu. Đây là lý do tỷ lệ của nhà đầu tư riêng lẻ không cho thấy đầy đủ tác động của vòng gọi vốn đối với nhà sáng lập.
Bạn có thể thảo luận về việc quỹ nên nhỏ hơn hoặc, nếu có thể, được thiết lập sau vòng đầu tư. Quỹ sau vòng đầu tư (post-money pool) phân tán mức pha loãng cho các cổ đông, bao gồm cả nhà đầu tư mới. Cấu trúc phù hợp phụ thuộc vào từng thương vụ, vì vậy hãy mô phỏng các điều khoản đề xuất trên bảng cổ phần pha loãng đầy đủ trước khi đồng ý. Hãy kiểm tra cả quy mô quỹ lẫn thời điểm tạo ra quỹ, thay vì xem xét riêng lẻ từng chi tiết.
Nhà sáng lập nên tránh những sai lầm nào về định giá?
So sánh các con số công bố mà không tính tỷ lệ sở hữu có thể khiến các đề nghị khác nhau trông giống nhau hơn so với thực tế. Hãy quy đổi từng đề nghị thành định giá trước vòng đầu tư, định giá sau vòng đầu tư và tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư trước khi đánh giá hiệu quả kinh tế của chúng.
Coi định giá trước và sau vòng đầu tư là tương đương tạo ra một vấn đề khác. Cùng một con số đại diện cho những thời điểm khác nhau trong quá trình huy động vốn, tùy thuộc vào việc khoản đầu tư có được tính vào hay không. Hãy ghi nhãn cho từng con số và xác nhận cơ sở định giá bằng văn bản.
Bỏ quỹ cổ phiếu thưởng ra khỏi phân tích có thể che khuất mức pha loãng của nhà sáng lập. Hãy đưa quy mô và thời điểm của quỹ vào mô hình bảng cổ phần, sau đó xem xét tỷ lệ sở hữu pha loãng đầy đủ sau khi đã tính khoản đầu tư và quỹ.
Cuối cùng, tránh dựa vào các cách diễn đạt tắt bằng lời nói. Hãy yêu cầu ghi lại cơ sở định giá và các điều khoản liên quan để mọi người cùng thảo luận trên cùng một con số. Một giải thích rõ ràng về số vốn huy động, cơ sở định giá và tỷ lệ sở hữu ngụ ý sẽ giúp bạn dễ so sánh các đề nghị và mô tả vòng gọi vốn của mình một cách nhất quán.
Round Funded giúp nhà sáng lập tiếp cận nhà đầu tư như thế nào
- Nộp hồ sơ startup của bạn trên Round Funded để được ghép nối với nhà đầu tư.
- Tìm kiếm độ phủ nhà đầu tư theo giai đoạn, ngành, khu vực địa lý và quy mô khoản đầu tư.
- Xem xét hơn 60.000 VC, nhà đầu tư thiên thần, family office và accelerator đang hoạt động. Round Funded lọc nhà đầu tư theo hoạt động gần đây, khoản đầu tư trong khoảng 6 tháng gần nhất và xác minh email.
- Gửi bản trình bày dự án và giữ nhà đầu tư, các giai đoạn gọi vốn và các bước tiếp theo cùng nhau trong pipeline.
- Theo dõi phản hồi khi bạn quản lý việc tiếp cận và giải thích các điều khoản định giá của mình một cách nhất quán.
Câu hỏi thường gặp
Định giá sau vòng đầu tư là gì?
Đây là giá trị của công ty sau khi đã tính khoản đầu tư mới. Để tính, hãy cộng khoản đầu tư vào định giá trước vòng đầu tư.
Làm thế nào để tính tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư?
Chia khoản đầu tư cho định giá sau vòng đầu tư. Khoản đầu tư 2 triệu USD với định giá sau vòng đầu tư 10 triệu USD tương ứng với 20% cổ phần.
Định giá trước vòng đầu tư khác gì?
Định giá trước vòng đầu tư là giá trị của công ty trước khi vốn mới về. Định giá sau vòng đầu tư đã bao gồm khoản đầu tư. Định giá trước vòng đầu tư 10 triệu USD cộng với khoản đầu tư 2 triệu USD cho ra định giá sau vòng đầu tư 12 triệu USD.
Quỹ cổ phiếu thưởng trước vòng đầu tư có ảnh hưởng đến tỷ lệ sở hữu của nhà sáng lập không?
Có. Quỹ trước vòng đầu tư làm pha loãng các cổ đông hiện hữu thay vì nhà đầu tư mới. Hãy đưa quy mô và thời điểm của quỹ vào khi mô hình hóa tỷ lệ sở hữu pha loãng đầy đủ.