Định giá trước đầu tư là giá trị đã thương lượng của công ty trước khi khoản đầu tư mới được cộng vào. Để đánh giá một đề nghị, bạn cần biết con số được đưa ra là pre-money hay post-money, nhà đầu tư bỏ vào bao nhiêu, và các điều khoản ảnh hưởng thế nào đến quyền sở hữu.
Định giá trước đầu tư có ý nghĩa gì với startup của bạn?
Định giá trước đầu tư (pre-money valuation) là giá trị của công ty trước khi nguồn vốn từ một vòng đầu tư được tính vào. Định giá sau đầu tư (post-money valuation) là con số cộng thêm khoản đầu tư đó vào định giá trước đầu tư. Vì tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư được tính trên giá trị sau đầu tư, nếu nhầm lẫn giữa hai khái niệm này, một đề nghị có thể trông khác với thực tế.
Ví dụ, nếu startup của bạn có định giá trước đầu tư là $8M và nhận được khoản đầu tư $2M, thì định giá sau đầu tư là $10M. Khoản $2M của nhà đầu tư chiếm 20% tổng giá trị đó.
Cùng một con số tiêu đề $10M có thể mô tả một thỏa thuận khác. Nếu $10M là định giá trước đầu tư và nhà đầu tư góp $2M, thì định giá sau đầu tư trở thành $12M. Khi đó, phần sở hữu của nhà đầu tư khoảng 16,7%. Nếu $10M là định giá sau đầu tư, thì cùng khoản đầu tư $2M sẽ tương đương 20%.
Trước khi so sánh các điều khoản, hãy yêu cầu nhà đầu tư xác nhận bằng văn bản cơ sở tính định giá. Ghi lại định giá trước đầu tư, định giá sau đầu tư và tỷ lệ sở hữu tương ứng của từng đề nghị. Cách này giúp bạn so sánh các đề nghị một cách nhất quán, thay vì chỉ dựa vào con số tiêu đề.
Làm thế nào để tính tỷ lệ sở hữu từ định giá?
Trước hết, xác định định giá trước đầu tư và số tiền đầu tư. Cộng hai con số này để tính định giá sau đầu tư. Sau đó, chia khoản đầu tư cho định giá sau đầu tư để ước tính tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư.
Áp dụng với ví dụ trên:
- Định giá trước đầu tư: $8M
- Khoản đầu tư mới: $2M
- Định giá sau đầu tư: $10M
- Tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư: $2M chia cho $10M, tức 20%
Phép tính này giúp làm rõ mối quan hệ giữa khoản đầu tư và số cổ phần được phát hành. Tuy nhiên, bản thân nó không phản ánh hết mọi tác động đến các cổ đông hiện hữu. Chẳng hạn, một quỹ quyền chọn cổ phiếu (option pool) có thể làm thay đổi tỷ lệ mà các nhà sáng lập và những người nắm giữ hiện tại còn giữ lại.
Khi nhận được nhiều đề nghị, hãy áp dụng cùng các bước cho từng đề nghị. Nếu một nhà đầu tư sử dụng định giá sau đầu tư, đừng so sánh trực tiếp với định giá trước đầu tư của nhà đầu tư khác. Trước tiên, hãy quy đổi cả hai về cùng một cơ sở, sau đó xem xét tỷ lệ sở hữu và các cơ chế khác của thỏa thuận.
Những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến định giá startup?
Định giá là kết quả của quá trình thương lượng, không phải một điểm số được tạo ra từ một công thức phổ quát. Tùy thuộc vào công ty và vòng gọi vốn, nhiều yếu tố có thể được cân nhắc trong thảo luận.
Các yếu tố này có thể bao gồm giai đoạn phát triển của công ty, các thương vụ gần đây có thể so sánh, bội số doanh thu khi có các chỉ số liên quan, và mức độ cạnh tranh giữa các nhà đầu tư cho thương vụ. Cung và cầu cũng đóng vai trò nhất định: sự quan tâm từ nhiều nhà đầu tư đáng tin cậy có thể ảnh hưởng đến quá trình thương lượng.
Hãy xem các yếu tố này là bối cảnh tham khảo, chứ không phải một phép tính đảm bảo kết quả. So sánh với một công ty khác có thể không cho biết chính xác startup của bạn đáng giá bao nhiêu, và bội số doanh thu có thể không hữu ích nếu thiếu các chỉ số cần thiết.
Bạn cũng nên xem xét khoản đầu tư song song với định giá. Con số tiêu đề có ý nghĩa một phần vì nó giúp xác định tỷ lệ sở hữu gắn với nguồn vốn mới. Hãy xem xét khoản đầu tư đề xuất và cổ phần cùng nhau để hiểu rõ tác động thực tế lên bảng chia cổ phần của bạn.
Quỹ quyền chọn cổ phiếu ảnh hưởng thế nào đến sự pha loãng của nhà sáng lập?
Quỹ quyền chọn cổ phiếu có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ sở hữu mà các cổ đông hiện hữu còn giữ lại sau một vòng tài trợ. Nhà đầu tư có thể yêu cầu mở rộng quỹ này như một phần của thỏa thuận. Thời điểm tạo quỹ rất quan trọng: nếu quỹ được tính vào định giá trước đầu tư, thì các cổ đông hiện hữu sẽ phải chịu sự pha loãng đó trước khi khoản đầu tư mới được cộng vào.
Ví dụ, nếu một nhà đầu tư được nhận 20% và một quỹ 15% được tạo ra trước đầu tư, thì tỷ lệ sở hữu của các nhà sáng lập sẽ giảm thêm do quỹ này. Phần sở hữu của nhà đầu tư không phải là thay đổi duy nhất cần tính đến khi đánh giá đề nghị.
Bạn có thể thảo luận về quy mô đề xuất của quỹ và việc thời điểm tạo quỹ có thể thương lượng hay không. Một quỹ nhỏ hơn có thể phản ánh đúng hơn nhu cầu tuyển dụng trong thời gian gần. Bạn cũng có thể hỏi liệu quỹ có thể được tạo sau đầu tư hay không, khi đó sự pha loãng liên quan đến quỹ sẽ được chia đều cho các bên nắm giữ, bao gồm cả nhà đầu tư mới.
Hãy làm rõ quy mô và thời điểm của quỹ trong phần so sánh của bạn. Nếu chỉ tập trung vào tỷ lệ phần trăm của nhà đầu tư, bạn có thể bỏ qua một phần đáng kể cách vòng tài trợ thay đổi quyền sở hữu hiện tại.
Những sai lầm nào về định giá mà nhà sáng lập nên tránh?
Cho rằng báo giá đã rõ ràng. Định giá có thể được nêu là trước đầu tư hoặc sau đầu tư. Hãy xác nhận cơ sở tính và lưu lại bằng văn bản.
So sánh các con số tiêu đề mà không quy đổi. Một đề nghị $10M pre-money và một đề nghị $10M post-money không cho ra cùng tỷ lệ sở hữu khi khoản đầu tư giống nhau. Hãy tính định giá sau đầu tư và phần sở hữu của nhà đầu tư cho từng đề nghị.
Bỏ qua quỹ quyền chọn cổ phiếu. Hãy kiểm tra xem quỹ có đang được mở rộng không, quy mô bao nhiêu, và nó được tính là trước hay sau đầu tư.
Kỳ vọng một công thức sẽ giải quyết được việc thương lượng. Chuẩn mực theo giai đoạn, các thương vụ có thể so sánh, bội số doanh thu liên quan và nhu cầu của nhà đầu tư đều có thể góp phần vào thảo luận, nhưng không yếu tố đơn lẻ nào nhất thiết quyết định kết quả.
Một bản so sánh rõ ràng cần thể hiện cả cơ sở định giá lẫn hệ quả về quyền sở hữu. Hãy đưa vào số tiền đầu tư và các giả định về quỹ quyền chọn cổ phiếu để có thể nhìn thấy rõ từng thành phần.
Làm thế nào để tìm nhà đầu tư phù hợp với vòng gọi vốn của bạn?
Mức độ phù hợp với nhà đầu tư có thể phụ thuộc vào các yếu tố như giai đoạn, ngành nghề, khu vực địa lý và quy mô đầu tư. Round Funded bao quát hơn 60,000+ quỹ VC, nhà đầu tư thiên thần, văn phòng gia đình và chương trình tăng tốc đang hoạt động, có thể tìm kiếm theo các bộ lọc này. Nhà đầu tư được sàng lọc theo hoạt động gần đây, với việc kiểm tra trong khoảng 6 tháng gần nhất, và email của họ đã được xác minh.
Round Funded giúp nhà sáng lập tìm nhà đầu tư, gửi bản trình bày ý tưởng và theo dõi phản hồi. Công cụ AI của nền tảng có thể soạn email tiếp cận và email theo dõi được cá nhân hóa cho từng nhà đầu tư. Việc tiếp cận được gửi từ Gmail của chính bạn, nên các phản hồi sẽ về hộp thư của bạn và luồng trao đổi thuộc về bạn.
Một quy trình gọi vốn (fundraising pipeline) giúp sắp xếp nhà đầu tư, các giai đoạn và các bước tiếp theo ở một nơi. Những công cụ này có thể hỗ trợ việc nghiên cứu nhà đầu tư và quy trình theo dõi của bạn, nhưng chúng không xác định định giá hay đảm bảo một khoản đầu tư. Bạn có thể gửi startup của mình lên Round Funded để được ghép nối với nhà đầu tư, sau đó dùng cùng khung phân tích này để so sánh các điều khoản bạn nhận được.
Round Funded giúp nhà sáng lập tổ chức việc gọi vốn như thế nào
- Gửi startup của bạn lên Round Funded để được ghép nối với nhà đầu tư.
- Tìm kiếm hồ sơ nhà đầu tư theo giai đoạn, ngành nghề, khu vực địa lý và quy mô đầu tư để thu hẹp phạm vi nghiên cứu.
- Sử dụng email cá nhân hóa và email theo dõi do AI soạn để chuẩn bị việc tiếp cận, sau đó gửi từ Gmail của bạn.
- Theo dõi nhà đầu tư, các giai đoạn gọi vốn và các bước tiếp theo trong quy trình khi bạn xem xét mức độ quan tâm và so sánh các điều khoản.
Câu hỏi thường gặp
Định giá trước đầu tư có giống với giá trị công ty sau khi nhận vốn không?
Không. Định giá trước đầu tư là giá trị đã thương lượng trước khi khoản đầu tư mới được cộng vào. Định giá sau đầu tư đã bao gồm khoản đầu tư đó.
Làm thế nào để tính định giá sau đầu tư?
Cộng khoản đầu tư vào định giá trước đầu tư. Định giá trước đầu tư $8M cộng khoản đầu tư $2M sẽ cho định giá sau đầu tư $10M.
Tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư được tính như thế nào?
Chia số tiền đầu tư cho định giá sau đầu tư. Ví dụ, khoản đầu tư $2M ở định giá sau đầu tư $10M tương đương 20%.
Tại sao cùng một con số định giá có thể dẫn đến tỷ lệ sở hữu khác nhau?
Con số đó có thể chỉ giá trị trước đầu tư hoặc sau đầu tư. Với khoản đầu tư $2M, định giá trước đầu tư $10M cho ra định giá sau đầu tư $12M và tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư khoảng 16,7%. Với định giá sau đầu tư $10M, cùng khoản đầu tư đó chiếm 20%.
Quỹ quyền chọn cổ phiếu tính trước đầu tư có làm pha loãng nhà sáng lập không?
Có thể. Khi quỹ được tạo trước đầu tư, các cổ đông hiện hữu sẽ chịu sự pha loãng đó trước khi khoản đầu tư được cộng vào. Hãy xem xét quy mô và thời điểm của quỹ như một phần của thỏa thuận. Bạn có thể gửi startup của mình lên Round Funded để được ghép nối với nhà đầu tư.