Vòng gọi vốn từ bạn bè và người thân có thể giúp bạn đạt được một cột mốc trước khi tiếp cận các nhà đầu tư chuyên nghiệp, nhưng vẫn cần có điều khoản rõ ràng, tài liệu được ký kết và lời giải thích trung thực về rủi ro. Hãy xem đây là một hình thức tài trợ chính thức, không phải một sự giúp đỡ thân tình không ràng buộc, và lên kế hoạch cho cách số tiền sẽ thúc đẩy công ty của bạn tiến lên.
Vòng gọi vốn từ bạn bè và người thân nhằm mục đích gì?
Vòng gọi vốn từ bạn bè và người thân là nguồn vốn bên ngoài giai đoạn đầu, đến từ những người trong mạng lưới cá nhân của nhà sáng lập, trước khi các nhà đầu tư tổ chức tham gia. Những nhà đầu tư này có thể dựa vào niềm tin của họ vào bạn nhiều hơn là dựa vào bằng chứng từ một doanh nghiệp đã ổn định. Chính sự tin tưởng cá nhân đó khiến sự rõ ràng trở nên đặc biệt quan trọng, chứ không phải ít quan trọng hơn.
Một vòng gọi vốn điển hình có quy mô từ $10,000 đến $150,000. Số tiền này nên gắn với một cột mốc cụ thể, chẳng hạn như xây dựng nguyên mẫu hoặc chuẩn bị tiếp cận nhà đầu tư. Mục tiêu không phải là tài trợ toàn bộ công ty. Mục tiêu là đạt đủ tiến triển để doanh nghiệp có thể tìm kiếm vòng pre-seed hoặc vòng angel từ các nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Đây là giai đoạn có rủi ro cao. Công ty có thể có rất ít hoặc không có bằng chứng về nhu cầu hay tiến triển, và phần lớn các startup thất bại. Bất kỳ ai cân nhắc đầu tư đều cần hiểu rằng họ có thể mất toàn bộ số tiền. Bạn không nên nhận tiền mà một người bạn hoặc người thân cần để trả tiền thuê nhà, lo cho tuổi già hay dùng cho quỹ khẩn cấp.
Bạn nên huy động bao nhiêu, và số tiền đó nên dùng để làm gì?
Hãy bắt đầu bằng việc mô tả cột mốc tiếp theo một cách cụ thể. Sau đó, tính xem cần bao nhiêu vốn để đạt được cột mốc đó. Cách làm này liên kết số tiền bạn huy động với một mục đích rõ ràng và giúp nhà đầu tư hình dung rõ hơn số tiền của họ sẽ hỗ trợ điều gì.
Ví dụ, nếu cột mốc là một nguyên mẫu, hãy giải thích rằng số vốn nhằm giúp xây dựng nguyên mẫu đó. Nếu mục tiêu là chuẩn bị cho các cuộc trao đổi với nhà đầu tư, hãy nói rõ mục đích đó. Tránh việc chọn trước một con số rồi mới tìm cách biện minh cho nó sau.
Trước khi đề nghị bất kỳ ai đầu tư, hãy sẵn sàng giải thích:
- Số tiền sẽ hỗ trợ điều gì.
- Bạn định đạt được cột mốc nào.
- Cột mốc đó liên quan thế nào đến vòng tài trợ tiếp theo.
- Điều gì có thể xảy ra không như mong đợi, bao gồm khả năng mất toàn bộ khoản đầu tư.
Một cột mốc cũng giúp bạn có cách hữu ích để đánh giá tiến triển sau vòng gọi vốn. Hãy theo dõi những gì công ty đã đạt được và những gì đã học được. Bản ghi nhận đó có thể giúp bạn giải thích cách sử dụng nguồn vốn khi trao đổi với các nhà đầu tư trong tương lai.
Bạn nên chuẩn bị những điều khoản và tài liệu nào?
SAFE có mức định giá trần là một lựa chọn cho vòng gọi vốn giai đoạn đầu. Nó trì hoãn việc định giá cổ phần cho đến một vòng gọi vốn có định giá trong tương lai. Hãy đặt mức trần một cách công bằng và bảo đảm nhà đầu tư hiểu SAFE dự kiến sẽ chuyển đổi như thế nào. Thỏa thuận cần nêu rõ các điều khoản thay vì dựa vào giả định.
Hãy nhờ luật sư soạn thảo tài liệu, ngay cả khi vòng gọi vốn nhỏ. Lập thỏa thuận bằng văn bản và để các bên liên quan ký. Một cái bắt tay hay một khoản chuyển tiền không chính thức có thể khiến mọi người hiểu khác nhau về việc số tiền đó là khoản vay, quà tặng hay khoản đầu tư.
Sự không rõ ràng đó có thể gây ra vấn đề giữa những người quen biết nhau, và khiến bảng chia cổ phần của công ty khó giải thích với các nhà đầu tư về sau. Hãy giữ các tài liệu đã ký và bản ghi rõ ràng về điều khoản. Đây là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý. Luật sư có thể tư vấn cho bạn về tài liệu cho vòng gọi vốn cụ thể của mình.
Bạn nên nói chuyện với bạn bè và người thân về việc đầu tư như thế nào?
Hãy trình bày cơ hội một cách rõ ràng và cung cấp đủ thông tin để mỗi người tự đưa ra quyết định. Mô tả số tiền dùng để làm gì, cột mốc bạn hy vọng đạt được và những rủi ro đi kèm với việc đầu tư ở giai đoạn sớm này. Hãy nói thẳng rằng nhà đầu tư có thể mất tất cả.
Hãy làm cho người khác dễ dàng từ chối. Mối quan hệ cá nhân không có nghĩa là một người được kỳ vọng sẽ đầu tư, và bạn không nên gây áp lực với ai hoặc gợi ý rằng việc từ chối sẽ ảnh hưởng đến mối quan hệ. Nếu một nhà đầu tư tiềm năng sẽ bị tổn hại tài chính khi mất số tiền đó, đừng nhận khoản tiền ấy.
Hãy thảo luận về vai trò của nhà đầu tư cũng như các điều khoản tài chính. Nếu khoản đầu tư dự kiến mang tính thụ động, hãy nói rõ điều đó. Làm rõ liệu nhà đầu tư có ghế trong hội đồng hay quyền quyết định hay không. Thống nhất kỳ vọng trước khi tiền được chuyển có thể giúp tránh những giả định khác nhau về mức độ tham gia sau này.
Bạn chuẩn bị cho vòng gọi vốn tiếp theo như thế nào?
Hãy dùng cột mốc trong kế hoạch của bạn để định hướng những gì bạn làm trong vòng gọi vốn từ bạn bè và người thân. Các nhà đầu tư tương lai sẽ muốn hiểu những gì đã thay đổi kể từ khi công ty nhận được nguồn vốn ban đầu. Hãy sẵn sàng mô tả tiến triển đã đạt được, số tiền đã huy động, các điều khoản và những gì số tiền đã hỗ trợ.
Hãy sắp xếp thông tin gọi vốn ngay trong quá trình thực hiện. Các thỏa thuận đã ký và bảng chia cổ phần rõ ràng giúp bạn trình bày một câu chuyện nhất quán về vốn đầu tư. Hãy giữ một lời giải thích ngắn gọn về những gì công ty đã học được và những gì công ty dự định đạt được tiếp theo.
Hãy bắt đầu xác định các nhà đầu tư angel và pre-seed phù hợp trong khi vòng hiện tại đang diễn ra, thay vì chờ đến khi tiền đã cạn. Nhà sáng lập có thể gửi startup của mình lên Round Funded để được ghép với nhà đầu tư khi họ lên kế hoạch cho vòng tài trợ tiếp theo. Round Funded giúp nhà sáng lập tìm nhà đầu tư, gửi bản trình bày và theo dõi phản hồi, với bộ lọc tìm kiếm theo giai đoạn, ngành, khu vực địa lý và quy mô khoản đầu tư.
Bạn nên tránh những sai lầm nào trong vòng gọi vốn từ bạn bè và người thân?
Những sai lầm phổ biến gồm:
- Gọi vốn mà không chọn cột mốc, hoặc coi vòng gọi vốn là nguồn tài trợ cho toàn bộ công ty.
- Để điều khoản không được viết thành văn bản hoặc chỉ dựa vào một cái bắt tay.
- Đặt mức trần SAFE mà không xem xét cách nó sẽ chuyển đổi trong vòng có định giá tương lai.
- Nhận tiền từ người không đủ khả năng mất số tiền đó.
- Đánh giá thấp rủi ro hoặc gây áp lực lên những người thân thiết với bạn.
- Không làm rõ kỳ vọng về mức độ tham gia của nhà đầu tư.
- Chờ đến khi vòng gọi vốn kết thúc mới bắt đầu tìm nhà đầu tư cho vòng tiếp theo.
Vấn đề cốt lõi thường là thiếu sự rõ ràng. Hãy xác định mục đích, giải thích rủi ro, ghi lại điều khoản và luôn giữ mục tiêu gọi vốn tiếp theo trong tầm nhìn. Sự tin tưởng cá nhân rất có giá trị, nhưng nó không thể thay thế một thỏa thuận rõ ràng hay một kế hoạch cẩn thận.
Round Funded giúp nhà sáng lập chuẩn bị cho nhà đầu tư như thế nào
- Gửi startup của bạn lên Round Funded để bắt đầu quá trình được ghép với nhà đầu tư.
- Tìm kiếm trong hơn 60,000+ VC, nhà đầu tư angel, family office và accelerator đang hoạt động, với bộ lọc theo giai đoạn, ngành, khu vực địa lý và quy mô khoản đầu tư.
- Sắp xếp nhà đầu tư, các giai đoạn gọi vốn và các bước tiếp theo trong quy trình gọi vốn.
- Soạn email tiếp cận và email theo dõi được cá nhân hóa cho nhà đầu tư, sau đó gửi từ Gmail của chính bạn để phản hồi đến hộp thư đến của bạn. Bạn có thể gửi startup của mình để được ghép với các nhà đầu tư đang hoạt động.
- Tạo và chia sẻ liên kết Data Room chứa bản trình bày, số liệu tăng trưởng, đội ngũ và yêu cầu gọi vốn của bạn. Việc tạo và chia sẻ đều miễn phí trên mọi gói.
Câu hỏi thường gặp
Bạn nên huy động bao nhiêu trong vòng gọi vốn từ bạn bè và người thân?
Một vòng gọi vốn điển hình có quy mô từ $10,000 đến $150,000. Hãy gắn số tiền với một cột mốc có thể giúp startup sẵn sàng cho các nhà đầu tư tiếp theo, thay vì cố tài trợ toàn bộ công ty.
SAFE có phù hợp với nguồn vốn từ bạn bè và người thân không?
SAFE có mức định giá trần là một cấu trúc khả thi cho giai đoạn đầu. Hãy bảo đảm nhà đầu tư hiểu rõ mức trần và điều khoản chuyển đổi, và nhờ luật sư soạn thảo tài liệu.
Nhà đầu tư là bạn bè và người thân có nên kỳ vọng một vai trò trong công ty không?
Hãy làm rõ kỳ vọng trước khi nhận khoản đầu tư. Nếu nguồn vốn mang tính thụ động, hãy giải thích rõ nhà đầu tư có ghế trong hội đồng hay quyền quyết định hay không.
Một nhà đầu tư có thể mất toàn bộ số tiền đã bỏ ra không?
Có. Đây là giai đoạn có rủi ro cao, và phần lớn các startup thất bại. Hãy giải thích khả năng mất trắng và không nhận tiền mà ai đó cần cho các chi phí thiết yếu hoặc sự ổn định tài chính của họ.
Khi nào bạn nên bắt đầu lên kế hoạch cho vòng tiếp theo?
Hãy bắt đầu xác định các nhà đầu tư angel và pre-seed tiềm năng khi vòng gọi vốn từ bạn bè và người thân đang diễn ra. Giữ cột mốc, tài liệu đã ký và bản ghi tiến triển được sắp xếp gọn gàng cho những cuộc trao đổi trong tương lai.